Toekomst en Talent

Ambitie

Een sterke en veerkrachtige gemeente, waarin iedereen meedoet en waarbij economie, onderwijs, onderzoek en arbeidsmarkt zich onderling versterken waardoor de leefbaarheid in de dorpen, kernen en stad vergroot.

Beleid

Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's:

• Beleidsplan Toerisme 2030

• Omgevingsvisie Middelburg 2050

• Samen voor het Kind - Lokale educatieve agenda 2024

• Beleidsnota studentenhuisvesting 2023-2028

• Iedereen kan meedoen. Beleidskader bestaanszekerheid, meedoen naar vermogen & inburgering Middelburg (2023)

Thema Economie

Wat willen we bereiken?

1. Open economie en arbeidsmarkt die door groei en draagkracht bijdragen aan het in stand houden van voorzieningen en de leefbaarheid.

Wat gaan we hiervoor doen?

1.1 Opstellen strategische beleidsnota economische innovatie

In overleg met ondernemers en intermediaire organisaties zoals Impuls NV, ontwikkelt de gemeente beleid om de werkgelegenheid te vergroten en daarmee bij te dragen aan de ambitie voor Walcheren 2050 en daarmee de toekomst van Middelburgse economie. Voor het opstellen van deze beleidsnota maken we een gedegen analyse van sterkten en kansen van de Walcherse en Middelburgse economie.

1.2 Samen investeren in kwaliteit van de binnenstad met evenwicht tussen wonen, werken en recreëren

Dit doen we door het uitvoering geven aan de recent vastgestelde beleidsplannen voor horeca, toerisme en terrassen.

1.3 Afwegen van ontwikkelingen op ons grondgebied vanuit de lange termijnontwikkeling van de gemeente

Hierbij zetten we het grondbedrijf als strategisch instrument in.

1.4 Regionaal afstemmen nieuwe en lokaal revitaliseren en herstructureren bedrijventerreinen

In overleg met de Walcherse gemeenten en de Provincie Zeeland stellen we een Regionaal Bedrijventerreinenprogramma Walcheren op om te bepalen voor welke bedrijven we ruimte creëren. Door herstructurering van Arnestein komt er opnieuw ruimte beschikbaar voor het MKB, afhankelijk van grondverwerving en externe financiering. Als herstructurering onvoldoende of te langzaam extra ruimte oplevert, ontwikkelt de gemeente een nieuw bedrijventerrein op een nader te bepalen locatie.

1.5 Versterken uitvoering beleidsregel huisvesting arbeidsmigranten

Wij gaan hiervoor in overleg met ondernemers die huisvesting voor arbeidsmigranten willen ontwikkelen. Waar nodig voert de gemeente een planologische procedure.

1.6 Benutten kansen rijkswerkgelegenheid in Middelburg

Walcheren heeft een propositie gedaan voor een grootschalige woningbouwlocatie. De Walcherse gemeenten kunnen bijdragen aan de nationale woningbouwopgave mits het Rijk ook rijksdiensten en daarmee werkgelegenheid naar Walcheren brengt. Daarvoor lobbyen de gemeenten en provincie gezamenlijk.

Wat zijn daarbij de risico's?

Capaciteit voor handhaving

Voor het uitvoering geven aan het beleid voor toerisme en terrassen is handhaving noodzakelijk. Dat geldt ook voor het beschikbaar maken van bedrijfsunits voor het MKB. Handhaving vergt ambtelijke inzet. Mogelijk is hiervoor onvoldoende capaciteit.

Bereidheid bij grondverwerving en subsidies herstructurering

Herstructurering op Arnestein is afhankelijk van de bereidheid van ondernemers om grond en gebouwen te verkopen. Verder kan de gemeente alleen herstructureren als provincie en Rijk substantiële subsidies beschikbaar stellen.

Draagvlak en investeringsbereidheid huisvesting arbeidsmigranten

Voor de huisvesting voor arbeidsmigranten is de gemeente afhankelijk van investeringsbereidheid van ondernemers. Omwonenden kunnen planologische procedures vertragen.

Thema Onderwijs

Wat willen we bereiken?

1. Gelijke kansen voor kinderen en jongeren om zich optimaal te ontwikkelen, onderwijs te volgen dat aansluit bij hun mogelijkheden en actief deel te nemen aan de samenleving.

Wat gaan we hiervoor doen?

1.1 Versterken van vroegsignalering en preventieve ondersteuning

We ondersteunen scholen bij het vroegtijdig signaleren van achterstanden en andere belemmeringen in de ontwikkeling van kinderen en jongeren. Met extra begeleiding en preventieve interventies, zoals voorlichtingen, trainingen en lichte individuele trajecten, bevorderen we dat passende ondersteuning op tijd beschikbaar is en we zwaardere problematiek zoveel mogelijk voorkomen. We werken samen met scholen en samenwerkingspartners aan de beweging naar inclusiever onderwijs, zodat meer kinderen en jongeren passend onderwijs en ondersteuning kunnen ontvangen in hun eigen leefomgeving.

1.2 Zorgen voor passende en toekomstbestendige onderwijshuisvesting

We voeren het Integraal Huisvestingsplan uit en zorgen daarmee voor voldoende, veilige en passende onderwijsvoorzieningen. Daarbij realiseren we huisvestingsprojecten, zoals de permanente uitbreiding van Atalant en de Franciscusschool, met aandacht voor verduurzaming en de ontwikkeling naar inclusiever onderwijs. Daarnaast zetten we vervolgstappen voor de VO-campus Walcheren om te komen tot een realistisch en duurzaam toekomstperspectief voor het voortgezet onderwijs. Bij dit alles maken we strategische keuzes, waarbij beschikbare financiële middelen, ruimte en ontwikkelingen in regio randvoorwaardelijk zijn.

1.3 Bevorderen van kansengelijkheid en het voorkomen van onderwijsachterstanden

We werken op verschillende manieren aan het voorkomen en verkleinen van onderwijsachterstanden. Dit doen we door samenwerking tussen onderwijs en kinderopvang, de inzet van voorschoolse educatie, het vergroten van het bereik van doelgroepkinderen en de inzet van de zomerschool. Hiermee vergroten we de ontwikkelkansen van kinderen en dragen we bij aan kansengelijkheid. Daarnaast ondersteunen we scholen bij initiatieven die bijdragen aan gelijke kansen en talentontwikkeling.

1.4 Voorkomen van thuiszitten en voortijdig schoolverlaten

We zetten ons in om schooluitval en thuiszitten zoveel mogelijk te voorkomen. Met de inzet van leerplicht, de Methodische Aanpak Schoolverzuim en een sluitende aanpak voor kwetsbare jongeren bevorderen we dat jongeren onderwijs blijven volgen en tijdig passende ondersteuning krijgen. Dit doen we in nauwe samenwerking met scholen en andere partners, zodat jongeren niet tussen wal en schip raken.

1.5 Ondersteunen van jongeren bij de overgang naar vervolgonderwijs of werk

We begeleiden jongeren bij de overgang van school naar een vervolgopleiding, werk of een andere passende vorm van participatie. Met de uitvoering van de Wet van school naar duurzaam werk versterken we de ondersteuning van jongeren in een kwetsbare positie en bevorderen we een duurzame stap naar onderwijs of werk. Hierbij stimuleren we een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt en werken we samen met onderwijsinstellingen en partners aan toekomstperspectief voor jongeren.

1.6 Versterken van de positie van vervolgonderwijs in Zeeland

We volgen landelijke ontwikkelingen en werken samen met onderwijsinstellingen, gemeente Vlissingen en andere overheden aan de verdere uitwerking van de visie op vervolgonderwijs en de positie van Zeeuwse onderwijsvoorzieningen. Daarbij sluiten we aan bij de ontwikkeling van Campus Zeeland en stimuleren we de samenwerking tussen onderwijs, onderzoek en arbeidsmarkt.

Wat zijn daarbij de risico's?

Beperkte uitvoeringscapaciteit en personeelstekorten

Personeelstekorten bij onderwijsinstellingen, kinderopvang en samenwerkingspartners kunnen de uitvoering van beleid, de beschikbaarheid van ondersteuning en de realisatie van nieuwe ontwikkelingen onder druk zetten.

Toenemende ondersteuningsbehoefte van kinderen en jongeren

De groeiende vraag naar ondersteuning binnen onderwijs en jeugdhulp kan leiden tot extra druk op voorzieningen, langere wachttijden en uitdagingen bij het bieden van tijdige en passende ondersteuning.

Complexiteit van samenwerking en huisvestingsopgaven

De uitvoering van onderwijshuisvestingsprojecten en ook de ontwikkeling van passende ondersteuningsstructuren voor inclusiever onderwijs vragen intensieve samenwerking tussen onderwijsinstellingen, gemeenten en andere partners. Verschillende belangen, financiële ontwikkelingen en afhankelijkheden kunnen de voortgang vertragen.

Thema Arbeidsmarkt

Wat willen we bereiken?

1. Alle inwoners kunnen naar vermogen meedoen in onze gemeente.

Wat gaan we hiervoor doen?

1.1 Bieden van een vangnet voor mensen die (nog) niet bij een reguliere werkgever kunnen werken

Orionis Walcheren stelde het transitieplan voor het Werkontwikkelbedrijf vast. Hierin is beschreven dat de drie Walcherse gemeenten via Orionis voor hun inwoners zorgen voor een springplank naar een reguliere baan én voor een vangnet voor mensen voor wie een reguliere baan niet mogelijk is.

1.2 Investeren in re-integratie en een leven lang ontwikkelen

We zetten de extra investering in re-integratie bij Orionis voort, met meer aandacht voor effectmeting en rendement. Samen met de andere partners binnen het Regionaal Beraad stimuleren we een leven lang ontwikkelen. Dit doen we onder meer via extra inzet op basisvaardigheden, de ontwikkeling van een Talentfonds en projecten zoals De Karakteracademie.

1.3 Uitvoeren van de Wet van School naar Duurzaam werk

We intensiveren de samenwerking tussen het RBL en Orionis Walcheren. Dit doen we door een gezamenlijke intake en door het vormgeven van een centrale, laagdrempelige voorziening waar jongeren tussen 16 en 27 jaar terechtkunnen met vragen over school, werk en inkomen.

1.4 Evalueren bestaand beleid Social Return

Iedereen heeft recht op (betaald) werk, ook mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. Door via Social Return maatwerk te creëren en anders naar mogelijkheden te kijken, kunnen we veel. Omdat gemeente Middelburg Social Return hoog in het vaandel heeft staan, stelde de gemeenteraad een actieplan Social Return vast. Dit beleid willen we in 2027 voortzetten, maar ook uitbreiden en aanscherpen met als doel dat iedereen in Middelburg kan meedoen en dat we bijdragen aan een oplossing voor de krappe arbeidsmarkt.

1.5 Continueren uitvoering Wet inburgering

We houden oog voor verbeteringen in de uitvoering van de wet en hebben extra aandacht voor taalonderwijs, onder andere door het subsidiëren van taalmaatjes. Daarnaast voeren we projecten uit die gericht zijn op het verkleinen van de afstand naar werk, vrijwilligerswerk of participatie.

1.6 Onderzoeken simpel switchen

We willen de doorstroom vanuit dagbesteding naar beschut werk maximeren. We denken dat mensen eerder een baan accepteren, wanneer zij weten dat ze tijdelijk terug kunnen vallen op dagbesteding. Door drempels in het switchen weg te nemen, groeit het zelfvertrouwen en de kans om mee te doen in de samenleving.

Wat zijn daarbij de risico's?

Beperkte uitvoeringscapaciteit bij samenwerkingspartners

We werken met veel partijen samen. Denk aan UWV, Orionis Walcheren, vakbonden, onderwijs, de arbeidsmarktregio en werkgeversorganisaties. De krapte op de arbeidsmarkt raakt ook onze samenwerkingspartners. Wanneer dit leidt tot een tekort aan uitvoeringscapaciteit, kan dit gevolgen hebben voor de te realiseren activiteiten.

Thema Bestaanszekerheid

Wat willen we bereiken?

1. Voldoende bestaanszekerheid voor onze inwoners als voorwaarde om talent tot bloei te laten komen en om perspectief op de toekomst te krijgen en te behouden.

Wat gaan we hiervoor doen?

1.1 Continueren van bestaand beleid op het gebied van voorzieningen voor minima

Als gemeente hebben we een rol als vangnet voor inwoners met een laag inkomen. Hiervoor hebben we diverse regelingen en subsidiëren we diverse organisaties. We leggen hierbij sterk de nadruk op preventie en vroegtijdige ondersteuning.

1.2 Onderzoeken oorzaken niet-gebruik van de minimaregelingen

Niet alle minimaregelingen worden even goed gebruikt. We laten een onderzoek uitvoeren naar de oorzaken van het niet-gebruik en nemen maatregelen om het gebruik van de minimaregelingen te vergoten.

1.3 Opstellen van een nieuw beleidskader bestaanszekerheid, meedoen naar vermogen en inburgering

Het huidige beleidskader loopt tot en met 2027. In 2027 bereiden we een nieuwe beleidskader 2028-2031 voor.

Wat zijn daarbij de risico's?

Onduidelijkheid over het niet of beperkt doorgaan van de Wet proactieve dienstverlening

Uit onderzoek is gebleken dat door het delen van gegevens, bijvoorbeeld tussen UWV, de Belastingdienst en de gemeente, we meer mensen met een minimuminkomen kunnen bereiken. Op dit moment is het delen van gegevens nog niet toegestaan. Om dit wel te kunnen, is de Wet proactieve dienstverlening in voorbereiding.

Onduidelijkheid over rijksbeleid

Het Rijk is voornemens te bezuinigen op sociale zekerheid. Dit kan gevolgen hebben voor de gemeenten. Bijvoorbeeld, bij inkorting van de WW geeft dit druk op de uitkeringen.

Effectindicatoren

Onderstaand de effectindicatoren om het resultaat van de doelstellingen bij de thema's in dit programma op hoofdlijnen te meten:

Beleidsindicatoren

Verbonden partijen

Orionis Walcheren

Doel: De primaire taak van Orionis Walcheren is de uitvoering van de Participatiewet, de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en aanverwante regelingen. Ook geeft Orionis uitvoering aan het armoedebeleid en andere zaken die de gemeente heeft uitbesteed aan Orionis, zoals inburgering en uitkering van het leefgeld aan Oekraïners.

Publiek Vervoer Zeeland

Doel: De Gemeenschappelijke Regeling Publiek Vervoer Zeeland behartigt de gezamenlijke belangen van de Provincie Zeeland en de Zeeuwse gemeenten bij het organiseren van publiek vervoer en doelgroepenvervoer. Het gaat om de samenhang tussen regulier busvervoer, Flex en onder meer Wmo-, jeugdzorg- en leerlingenvervoer tegen aanvaardbare maatschappelijke kosten.

Voor nadere informatie over deze verbonden partijen verwijzen wij naar de paragraaf "verbonden partijen".

Aanvullende middelen nieuwe beleidsontwikkelingen

1. ¹ Voor een toelichting op de mutaties 2025 - 2028 zie begroting 2025 en 2026 en meerjarenraming 2027-2029.

1. GR Orionis

Volgens vastgestelde begroting Orionis. De begroting 2027 betreft een beleidsarme voortzetting van de huidige begroting. Daarbij is sprake een toenemend tekort binnen de uitvoering van de Participatiewet. Tegelijkertijd bestaan nog diverse financiële onzekerheden, onder meer rond rijksbijdragen, de doorontwikkeling van het Werkontwikkelbedrijf en toekomstige investeringen in verduurzaming. 

2. OZO; verbreding en verdieping van de taken van het Regiobureau

Vanwege de toenemende regionale opgaven en de daarmee samenhangende capaciteitsbehoefte binnen het Regiobureau stellen we voor de gemeentelijke bijdrage te verhogen. Hiermee sluiten we aan bij de regionale lijn en voorkomen we dat Middelburg op een later moment alsnog aanvullende middelen structureel moet verwerken. Tegelijkertijd zetten we in op een verdere aanscherping van prioriteiten, samenwerking en governance.

3. Herstel constructiefouten dak Oleanderhof Arnemuiden

Uit een door het schoolbestuur uitgevoerd bouwkundig onderzoek blijkt dat sprake is van een constructief gebrek aan het dak van de Oleanderhof. Op grond van de geldende wet- en regelgeving ligt de verantwoordelijkheid voor het treffen van de noodzakelijke maatregelen bij de gemeente. 

4. Verduurzaming Franciscusschool (pilot project)

Met het oog op de aanstaande wetswijziging, waarbij renovatie van schoolgebouwen nadrukkelijker onder verantwoordelijkheid van de gemeente komt, zetten we in op de verduurzaming en renovatie van de Franciscusschool. Uit onderzoek blijkt dat deze opgave uitvoerbaar is. Hiermee lopen we vooruit op toekomstige wetgeving en maken we de onderwijshuisvesting op duurzame wijze toekomstbestendig. Daarnaast stellen we de noodzaak van vervangende nieuwbouw voor een langere periode uit.

5. Permanente uitbreiding Atalant

Als gevolg van de aanhoudende groei van het aantal leerlingen is uitbreiding van de onderwijshuisvesting noodzakelijk. Deze opgave is opgenomen in het herijkte Integraal Huisvestingsplan (IHP), waarin realisatie is voorzien op korte termijn. Om tijdig in de huisvestingsbehoefte te kunnen voorzien, vragen we hiervoor middelen.

6. Permantente uitbreiding Atalant - eerste inrichting

Zie toelichting punt 4. Het betreft hier de kosten voor de eerste inrichting.

7. Uitbreiding praktijkschool Het Bolwerk en de eerste inrichting van deze uitbreiding

In het herijkte IHP is 2027 voor het Bolwerk aangeduid als stopjaar. Dit betreft een indicatief jaar waarin een huisvestingsmaatregel in beeld kan komen. Voor deze locatie is daarvan sprake. Een concreet investeringsbedrag kunnen we momenteel nog niet noemen, aangezien de ontwikkelingen rond de VO Campus nog van invloed zijn op de uiteindelijke opgave.

8. Uitvoeringsagenda middelbaar en hoger vervolgonderwijs in Onderwijsregio Middelburg-Vlissingen

Het gevraagde budget is bedoeld om de onderwijsregio Middelburg-Vlissingen verder te versterken als kennis- en innovatiehub van Zeeland. Het budget zetten we in voor de ontwikkeling van kansrijke onderwijsinitiatieven, het versterken van de samenwerking tussen onderwijs, onderzoek en arbeidsmarkt, de ondersteuning van strategische projecten en het vergroten van de studenteninstroom door gezamenlijke promotie en gebiedsmarketing. Daarnaast biedt het ruimte om, samen met provincie, Rijk en onderwijsinstellingen, te investeren in gezamenlijke voorzieningen en de verdere ontwikkeling van de onderwijsinfrastructuur. Hiermee kan Middelburg haar rol als partner en hoofdstad binnen de onderwijsregio Middelburg-Vlissingen invullen.

9. Opnemen schoolgebouw in programma “Fastline” (verduurzaming)

Om tijdige uitvoering van het herijkte IHP mogelijk te maken, doen we vooruitlopend onderzoek naar de renovatie- en verduurzamingsmogelijkheden van de betrokken schoolgebouwen. Hiermee kunnen we na besluitvorming van IHP direct starten met de voorbereiding van de geplande investeringen, wat bijdraagt aan een efficiënte uitvoering en beperking van toekomstige kosten.

10. RBL - 1 fte

We stellen voor het budget voor de uitvoering van de Leerplichtwet te verhogen naar het niveau van de landelijke Ingrado-norm. Hiermee kunnen we de huidige taken, waaronder de MAS-methodiek en de thuiszittersaanpak, onverminderd voortzetten. Tevens verwerken we eerder toegekende middelen voor de thuiszittersaanpak, inclusief overhead, structureel in de begroting. De kosten van het Regionaal Bureau Leerplicht verdelen we binnen Walcheren. Zonder aanvullende middelen ontstaat een structurele onderbezetting die de continuïteit van de uitvoering onder druk zet. We kiezen ervoor deze uitbreiding binnen de totale formatieomvang op te vangen. Met het opnemen van een algemene taakstelling hanteren we een ingroeimodel, waarbij we de kosten na twee jaar binnen het totale personeelsbudget opgevangen (oud voor nieuw).

Wat mag het kosten?

Investeringen

Incidentele lasten

1. ¹ Individuele posten lager dan € 50.000 worden samengevoegd onder de post overig.

Incidentele baten

Toevoegingen aan reserves

Onttrekkingen aan reserves